De regering werkt momenteel aan een uitbreiding van het fiscaal regime voor auteursrechten, waarbij software opnieuw binnen het toepassingsgebied zou worden gebracht. Onlangs bracht de minister tijdens de bespreking van het wetsontwerp tot hervorming van de personenbelasting (DOC 56 1243/001) in de Kamer belangrijke verduidelijkingen aan.
Ter herinnering: de hervorming van 2022
Het fiscaal regime voor auteursrechten is sinds 2022 grondig gewijzigd. De doelstelling van deze hervorming bestond erin om de regeling opnieuw te herleiden tot het oorspronkelijke doel, met name een fiscaal regime voor artiesten en kunstenaars met een wisselvallig en onzeker inkomen.
Opdat het fiscaal regime kan worden toegepast, moeten de volgende voorwaarden voldaan zijn:
- De inkomsten moeten zijn verkregen uit de overdracht of de verlening van een licentie door de oorspronkelijke rechthebbende, zijn erfgenamen of legatarissen, van auteursrechten en naburige rechten, alsook van de wettelijke en verplichte licenties die bij wet zijn geregeld, bedoeld in boek XI, titel 5 van het WER (of analoge bepalingen van buitenlands recht);
- die betrekking hebben op originele werken van letterkunde of kunst zoals bedoeld in artikel XI.165 van het Wetboek van economisch recht of op prestaties van uitvoerende kunstenaars zoals bedoeld in artikel XI.205 van hetzelfde Wetboek;
- met het oog op de exploitatie of het daadwerkelijk gebruik van deze rechten, behalve in het geval van een gebeurtenis veroorzaakt buiten de wil van de overeenkomst sluitende partijen, overeenkomstig de eerlijke beroepsgebruiken, door de verkrijger, de licentiehouder of een derde;
- en waarbij de auteur beschikt over een kunstwerkattest, of, bij gebreke daaraan, de rechten overdraagt voor mededeling aan het publiek, openbare uitvoering of opvoering, of reproductie.
Hoewel software ook auteursrechtelijk beschermd is (boek XI, titel 6 WER), valt zij sinds de wetswijziging niet langer binnen het fiscaal regime.
Uitbreiding naar software
Het wetsontwerp tot hervorming van de personenbelasting beoogt het fiscaal regime opnieuw aan te passen, zodat software voortaan wel binnen het toepassingsgebied valt. Het gaat daarbij niet alleen over computerprogramma's an sich, maar ook het voorbereidend materiaal zoals mock-ups en flowcharts. De andere voorwaarden blijven ongewijzigd.
Onzekerheid rond "mededeling aan het publiek" en "reproductie"
In de praktijk bestond evenwel aanzienlijke onzekerheid over één van deze voorwaarden. De wet vereist immers dat de rechten worden overgedragen voor "mededeling aan het publiek, openbare uitvoering of opvoering of reproductie".
De Minister van Financiën heeft in het verleden al aangegeven dat "reproductie" samen gelezen moet worden met "mededeling aan het publiek". Dit impliceerde dat software die niet aan een publiek werd meegedeeld, zoals software die voor interne doeleinden werd ontwikkeld of op maat van een specifieke klant, mogelijks buiten het toepassingsgebied zou vallen.
Verduidelijking op 20 mei 2026: alternatief, niet cumulatief
Tijdens de bespreking van het wetsontwerp in de commissie voor Financiën en Begroting heeft de minister deze onzekerheid weggenomen. Hij bevestigde dat het niet gaat om cumulatieve, maar om alternatieve voorwaarden:
"Over de geuite bezorgdheden omtrent eventuele rechtsonzekerheid wil de minister alle dubbelzinnigheid uit de wereld helpen: aangaande het personele toepassingsgebied wijst hij erop dat artikel 17, § 1, van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 (…) voorschrijft dat bij ontstentenis van een kunstwerkattest de auteursrechten moeten worden overgedragen of in licentie worden gegeven aan een derde met het oog op mededeling aan het publiek, openbare op- of uitvoering dan wel reproductie. Die drie doeleinden vormen aparte, op zichzelf staande en gelijkwaardige begrippen. Ze moeten worden begrepen als alternatieven, niet als cumulatieve voorwaarden."
"In combinatie met de wijziging van het materiële toepassingsgebied zorgt die verduidelijking ervoor dat voor ICT-bedrijven die voorheen het oude stelsel toepasten voor hun softwaredevelopers, weer de hervormde auteursrechtenregeling geldt."
Hiermee komt de minister terug op de eerdere verduidelijkingen van de vorige minister van Financiën. Concreet betekent dit dat:
- het niet vereist is dat er ook een "mededeling aan het publiek" is;
- loutere reproductie volstaat om aan deze voorwaarde te voldoen.
Kostenforfait ondertussen afgeschaft
Softwareontwikkelaars kunnen binnenkort dus opnieuw genieten van het fiscaal regime voor auteursrechten. Dit is een goede zaak voor IT-bedrijven. Deze inkomsten zullen aan 15 % belast worden, hetgeen voor de werknemers al snel enkele 100'en EUR per maand netto kan opleveren.
De forfaitaire kostenaftrek kan wel niet meer toegepast worden, aangezien deze onlangs is afgeschaft. Maar het fiscaal regime blijft desalniettemin voordelig.
Hoe voorbereiden?
De nieuwe regeling zou nog steeds van toepassing zijn op inkomsten die zijn toegekend vanaf 1 januari 2026. Het is voorlopig nog wel wachten op de publicatie van de wet in het Belgisch Staatsblad.
Maar dit neemt niet weg dat ondernemingen zich nu al kunnen voorbereiden, zoals het bepalen van de kwalificerende werknemers (functieprofielen), het vaststellen van de creatieve tijdsbesteding etc. Dit geldt zeker indien men een ruling zou willen aanvragen.
Auteurs:
- Luk Cassimon en Junó Corneilllie (Monard Law)
